Özel Koleksiyonlar

Sir Steven Runciman Koleksiyonu

1903’te doğan ve 2000 yılında hayata gözlerini yuman Steven Runciman, Haçlı Seferleri’nin en önemli tarihçilerinden biri olmanın yanı sıra, ünlü Bizans tarihçisi Paul Magdalino tarafından da “Bizans Çalışmalarının büyük otoritesi” diye tarif edilmiştir. İskoç tarihçinin üç ciltik A History of the Crusades kitabı, Haçlı Seferleri için hâlâ referans kitap olarak kabul edilir. Yayınlanan birçok eserinden bazıları şunlardır: Eastern Schism (1955), The Sicilian Vespers (1958), The Fall of Constantinople: 1453 (1965), The Last Byzantine Renaissance (1970). Runciman’ın hayatı ve çalışmaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için, The Guardian gazetesinde çıkan kısa biyografisine bakabilirsiniz.

 

St. Andrews Üniversitesi’nin comert bağışıyla kazandırılan Sir Steven Runciman Koleksiyonu ANAMED Kütüphanesi’nin yapıtaşlarından biridir. Sanat tarihi, arkaeoloji ve mimari disiplinlerinden yaklaşık 3000 yayını içinde bulunduran koleksiyon, Selçuk, Bizans ve Osmanlı periyotlarını kapsar.

Jacques Lefort Koleksiyonu

Jacques Lefort, à l’École Pratique des Hautes études (IVe section)’ün emeritus direktörü, Bizans çalışmalarının önde gelen uzmanı ve Hatice Gonnet-Bağana’nın çok yakın arkadaşıydı. 2014 yılında, ölümünden kısa bir süre önce, Gonnet-Bağana’nın örneğini takip ederek kıymetli koleksiyonunun ANAMED Kütüphanesi’ne bağışladı. Jacques Lefort koleksiyonu Bizans Tarihi ve Sanat Tarihi alanlarında 636 adet yayından oluşur.

Şinasi Tekin Koleksiyonu

Şinasi Tekin Türkoloji disiplininin en önde gelen uzmanı ve Kuzey Amerika’daki Türkiye Çalışmaları’nın kurucu isimlerindendi. Hamburg Üniversitesi’nden doktorasını aldıktan sonra Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde çalıştı. 1965 yılında Harvard Üniversitesi’ne hoca olarak girdi ve 2004’teki vefatına kadar burada kaldı. Turkish Studies Journal’ın kurucusuydu ve uzun yıllar editörlüğünü yaptı. Tekin, Uygur Türkçesi ve Budist kültürü uzmanı olmasının yanı sıra, Osmanlı Türkçesi’nin en önemli öğretmenlerinden biriydi ve önde gelen onlarca Osmanlı tarihçisi onun öğrencisi olmuştu. Eşi Profesör Gönül Alpay Tekin ve öğrencisi Selim Sırrı Kuru’yla birlikte, Koç, Harvard ve Uludağ Üniversiteleri’nin kurumsal işbirliğiyle, 1996 yılında Cunda’da, hâlâ çalışmakta olan Harvard-Koç Üniversiteleri Osmanlıca Yaz Okulu’nu kurmuştu.

 

2000’li yılların ortalarında Suna Kıraç Kütüphanesi tarafından satın alınan Şinasi Tekin Koleksiyonu, Türk, Osmanlı ve Orta Asya tarihi ve dilleri üzerine 1800 civarı başlığı içermektedir.

Ömer Diler Koleksiyonu

Ömer Diler (1945–2005) İslami sikkeler üzerine uzmanlaşmış önemli bir Türk nümizmatiğiydi. Kimya mühendisi olarak öğrenim görmüş, ancak nümizmatiğe olan merakını takip ederek Türk ve Amerikan nümizmatik cemiyetlerine üye olmuştur. Vefatından sonra yayınlanan İlhanlı sikkeleri üzerine yazdığı kitabı alanın en önemli eseri kabul edilir. Ömer Diler’in koleksiyonu, ANAMED Kütüphanesi’ne Getty Foundation’ın Sanat Tarihi Araştırma Merkezi Fonu sayesinde 2009’da kazandırılmıştır.

Prof. Slobodan ĆurčiĆ Koleksiyonu

Slobodan Ćurčić Princeton Üniversitesi’nin Emeritus Profesörü’dür. Doktorasını New York Üniversitesi’nden almış olup, Geç Antik ve Bizans sanat ve mimarisi konularının önemli uzmanlarından biridir. Eski Yugoslavya, İtalya, Yunanistan ve Kıbrıs’ta birçok arkeolojik kazı yönetmiş, birçok kitap ve makale yazmıştır. Kitapları arasında Art and Architecture in the Balkans: An Annotated Bibliography (Balkanlarda Sanat ve Mimari: Açıklamalı Bibliyografya - 1984), The Twilight of Byzantium (Bizans’ın Alacakaranlığı – D. Mouriki’yle birlikte, 1991), Middle Byzantine Architecture on Cyprus: Provincial or Regional (Kıbrıs’ta Orta Bizans Mimarisi: Taşra ya da Bölgesel - 2000) sayılabilir.

 

Slobodan Ćurčić koleksiyonu, Bizans sanat ve mimarisi üzerine 276 cilt yayından oluşmaktadır.

Muhibbe Darga Koleksiyonu

A. Muhibbe Darga Anadolu Arkeolojisi’nin öncülerindendir. İstanbul Üniversitesi’nden aldığı doktora sonrasında Anadolu’da sayısız kazıya katılmış ve birçoğunu yönetmiş, aynı üniversitede de uzun yıllar ders vermiştir. Asur ve Hitit uygarlıkları ve dilleri üzerine ders verip araştırmalar yapmıştır. Eski Anadolu’da Kadın (1976), Hitit Mimarlığı, Yapı Sanatı: Arkeolojik ve Filolojik Veriler (1985), Hitit Sanatı (1992) gibi kitapların yazarıdır.

 

Muhibbe Darga Koleksiyonu Hititoloji ve Anadolu’nun eskiçağları üzerine 580 başlıktan oluşmaktadır.

Hatice Gonnet-Bağana Collection

Arkeolog Hatice Gonnet-Bağana, Hititoloji disiplininin en önemli uzmanlarından biridir. Fransa’da öğrenim görmüş ve hocalık yapmış, Anadolu’daki birçok kazı yönetmiş ve arkeolojik alanların korunması için UNESCO’yla birlikte çalışmalar yürütmüştür. Gonnet-Bağana’nın arşiv ve kitaplarını 2014 yılında cömertçe bağışlaması Koç Üniversitesi’ni Hititoloji için önemli merkezlerden biri haline getirmiştir.

 

Kitap koleksiyonu 206 yayını içerir. Ancak koleksiyonun asıl önemli kısmı, Gonnet-Bağana’nın diğer enstitü ve alanın saygın araştırmacılarıyla (David Hawkins, Paolo Emilio Pecorella, Halime Hüryılmaz, Marie-Louise Vollenweider, Andreas Müller-Karpe, Helmuth Bossert, Paul Garelli, Jamil Armand ve Mustafa Büke gibi) yazışmalarını, dahası meşhur fotoğrafçı Ara Güler’le beraber çektiği kazı fotoğraflarını içeren arşiv dökümanlarıdır. Koleksiyon Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi tarafından dijitalleştirilmiştir ve açık erişimde kullanıma sunulmuştur. Koleksiyon ve Hatice Gonnet-Bağana hakkında daha fazla bilgi için SKL Arşiv Uzmanı Senem Acar’ın blogpost’una göz atabilirsiniz.

Dr. Esin Atıl Koleksiyonu

İslam Sanatı alanının önde gelen uzmanlarından biri olan, birçok kitap, makale ve sergiye imza atmış Esin Atıl, doktorasını University of Michigan’dan almıştır. Uzun yıllar Smithsonian Institution’da İslam Sanatı Küratörü ve İslam Sanatı Tarihçisi olarak görev yapmıştır. Kitapları arasında alanının en önemli yapıtlarından Levni ve Surname: Bir Osmanlı Şenliğinin Öyküsü (1999) de bulunmaktadır. Esin Atıl Koleksiyonu ANAMED Kütüphanesi’nin temel koleksiyonlarından biri olup İslam sanatı ve tarihine ilişkin 2000 kitap, dergi ve 18000 görselden oluşmaktadır. Görseller Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi tarafından sayısallaştırılacak ve gelecekte halkın kullanımına sunulacaktır.

Josephine Powell Koleksiyonu

Amerikan fotoğrafçı ve koleksiyoncu Josephine Powell, Anadolu’nun son büyük gezginlerindendi. 1919’da New York’ta doğdu, 1941’de Cornell Üniversitesi’nden lisans derecesini aldı. Tazmanya, Almanya ve İtalya’da yaşadıktan sonra 1974’te İstanbul’a taşındı. Kendisinden kilimler üzerine bir kitap yazması istendiğinde bu alanda çok fazla çalışma olmadığını fark edip Anadolu’yu dolaşmaya başladı. 1970 ve 80’lerde yörükleri ve köylüleri ziyaret etti, gündelik aktivitelerini ve elişlerini fotoğrafladı. Özellikle kırsal kadınların hayatları ve dokuma sanatlarına git gide daha çok hayran kaldı ve göçebe, yarı-göçebe ve yerleşik dokumacılar tarafından dokunmuş tekstiller üzerine müthiş bir fotoğraf ve saha notu arşivi oluşturdu. 1980’lerin ortasında DOBAG’ın (Doğal Boya Araştırma ve Geliştirme Projesi) kurucuları arasında yer aldı. İstanbul’daki Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nin etnografik bölümünün oluşturulmasında da rol aldı. 2002’de mimari fotoğraf koleksiyonunu Harvard University’s Fine Arts Library’e bağışladı. Fotoğraf ve etnografik objelerinden oluşan koleksiyonlarının bir kısmı British MuseumHarvard University, the Tropenmuseum (Amsterdam), ve the Wereldmuseum’de (Rotterdam) bulunmaktadır.

 

2007’deki vefatından sadece 3 sene önce, koleksiyonunu Vehbi Koç Vakfı’na bağışlamıştır. Koleksiyon Anadolu köyleri ve yörük kültürü üzerine 33000 saha notu, slayt, negatif, fotoğraf ve kitaptan oluşmaktadır. 28000 adet slayt arşivi Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi tarafından sayısallaştırılmıştır. Bağışlanan kitap ve dergiler, Anadolu tarihinin farklı konuları üzerine 1500 kitaplık özel bir koleksiyon teşkil ederler.

 

ANAMED 2011 yılında Josephine Powell’ın fotoğraflarına dayanan ve küratörlüğünü Kimberly Hart’ın yaptığı bir sergi düzenlemiştir.

Eunice Dauterman Maguire & Henry Maguire koleksiyonu.

ANAMED Kütüphane koleksiyonunun genişlemesi için atılan en büyük adımlardan biri, meşhur Bizans sanatı tarihçileri Eunice Dauterman Maguire ve Henry Maguire’ın koleksiyonlarını 2013 yılında bağışlamalarıyla mümkün olmuştur.

 

Johns Hopkins Üniversitesi’nde Arkeoloji Koleksiyonu’nun Küratörü olan Eunice Dauterman Maguire, “Roma, Bizans ve İslam Mısır’ından Dokumalar”, “Erken Hıristiyan Evi’nde Sanat ve Kutsal Güçler” (Henry Maguire’la birlikte) ve “Öteki İkonalar: Seküler Bizans Kültürü’nde Sanat ve İktidar” (Henry Maguire’la birlikte) kitaplarının yazarıdır.

 

Johns Hopkins Üniversitesi’nde Bizans Tarihi emeritus profesörü olan Henry Maguire, 1991-1996 yılları arasında Dumbarton Oaks Bizans Çalışmaları bölümünün yöneticiliğini yapmış, Bizans sanat tarihi ve görsel kültür üzerine birçok kitaba imza atmıştır. Henry Maguire ve eşi Eunice Dauterman Maguire, 1500 kitaba ulaşan kişisel koleksiyonlarını 2013 yılında ANAMED Kütüphanesi’ne bağışlayarak, kütüphanenin Bizans çalışmalarında önde gelen bir araştırma merkezi olmasına büyük katkı vermiştir.

Anthony Bryer Koleksiyonu

Birmingham Üniversitesi’nde Bizans Tarihi Emeritus Profesörü olan merhum Anthony Bryer (1937-2016), doktorasını Balliol College’de Trabzon İmparatorluğu (1204-1461)  üzerine yazmıştır. Atina Üniversitesi, Dumbarton Oaks Enstitüsü ve Oxford'daki Merton College’da burslu olarak bulunmuştur. Bryer, Pontos coğrafyası, geç Osmanlı ve Bizans İmparatorluğu tarihi, kültürü üzerine The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos, Peoples and settlement in Anatolia and the Caucasus, 800-1900,  The post-Byzantine monuments of the Pontos: a source book isimli kitaplara ve sayısız makaleye imza atmıştır. 1976'dan 1994'e kadar yönettiği Birmingham Üniversitesi'ndeki Bizans, Osmanlı ve Modern Yunan Çalışmaları Merkezi'nin kurucusu olan Bryer 1975'te, alanın öncü dergilerinden  “Byzantine and Modern Greek Studies” dergisinin de kuruculuğunu üstlenmiştir. Bryer, The International Association of Byzantine Studies’de İngiliz komitesinin başkanlığını (1989-95) ve Ankara’daki British Institute Of Archaeology’de direktörlük (1996-2000) görevlerini üstlenmiştir.

 

Anadolu Medeniyetleri üzerine araştırmaların duayenlerinden Anthony Bryer’ın, 2016 yılında, vefatından hemen önce Koç Üniversitesi ANAMED Kütüphanesi’ne bağışladığı, aralarında Eastern Churches Review, Byzantinoslavica: International Journal of Byzantine Studies, Byzantion, Revue Internationale des Etudes Byzantines, Petits Propos Culinaires: Essays and Notes to do with Food, Cookery and Cookery Books, Revues des Études Byzantines, Sobornost, Transaction of Royal Historical Society gibi 15 dergi ve kitap serisinden oluşan yaklaşık 500 ciltlik özel koleksiyon, kütüphaneyi özellikle Bizans Çalışmaları alanında daha da zenginleştirmiştir.

 

Koleksiyon ve Anthony Bryer hakkında kütüphanecilerimizin bakış açısını öğrenmek için ANAMED Kütüphanesi Birim Kütüphanecisi Naz Özkan ve NIT Kütüphanesi Birim Kütüphanecisi İrem Ünal’ın blog yazılarına göz atabilirsiniz.